شامی غەریبان و هەڵپڕووكان و وەرینی گەڵاكان/ راست كردنەوەی هێندێ‌ هەڵە لەلایەن مامۆستا “حەسەن شیوەسەڵی”یەوە

مامۆستا مەلا حەسەن شیوەسەڵی ئەندامی ئیفتخاری كۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران لە فایلێكی دەنگیدا باسی لە هێندێ‌ بیرەوەری و بەرسەرهاتی دەورانی پێشمەرگایەتیی خۆیmela_hassan_shiweseli_21021222_orebro-0

بەتایبەت هاوڕێیەتی لەگەڵ “مامۆستا هێمن”ی شاعیر كردووە و هەروەها لەو فایلە دەنگییەدا هێندێ‌ هەڵەی مێژووی دەورانی پێشمەرگایەتیشی راست كردۆتەوە.

دەقی نووسراوەی فایلی دەنگی مامۆستا مەلاحەسەن شیوە سەڵی ( بەشی یەكەم)

“شامی غەریبان و هەڵپڕووكان و وەرینی گەڵاكان”

لەمێژە لەسەر ئەو دونیایە دەژیم لەبەر ژەقنەمووتی كارەساتە تفت و تاڵەكان ماومەوە، بۆ گێڕانەوە بێجگە لە تراژدییەكان هیچی دیكەم لەجانتادا نیە جارێ‌ هەر ئەوەندەی دەڵێم ئەوانەی كە تۆوی دووبەرەكیی دەچێنن و منداڵانی ژێر چەپۆك و داماوی میللەتان بەگژ یەكدا دەكەن، لەناخی ئەوینداری تاكەكاندا نەخشی مەرگ دەگێڕن یا خوا هەرگیز بەئاواتی خۆیان نەگەن. ئەمن زاراوەی شامی غەریبانم زۆر جار بیستبوو زۆر جارانیش لەدوورەوە شامی غەریبانم دیتبوو كە رێوڕەسمەكەی لەمانگی موحەرەمدا لەلایەن برایانی شیعەوە بەڕێوە دەچوو بەڵام بەكردەوە هەرگیز لە شامی غەریباندا بەشدار نەببووم لە راستیدا تاڵی تامی شامی غەریبانم نەچێشتبوو نەمدەزانی شامی غەریبان چ سیغەیەكە…

درۆم عەرز كردوون ئەگەر بڵێم ئەمن ناسكی شیعرەكانی مام “هێمن”م دەرك دەكرد بەڵام هەر لەسەرەتای منداڵیمەوە ئەوینداری شێعرەكانی بووم و كەمێك تێیان دەگەیشتم و تۆزێك هەستم بە سادەیی و رەوانی ئەوان دەكرد بۆ نووسین و بڵاو كردنەوەشیان هەوڵم دەدا و هەتا رادەیەكیش لەو كارەیدا سەركەوتوو بووم، سەرئەنجام چاوم بە مام هێمن كەوت و لەدوور وڵاتدا لەگەڵی ئاشنا بووم، كاك “عەلی حەسەنیانی” یشم لەرێگای شێعرەكانیەوە دەناسی و دوایی لە سابڵاغ لە دەفتەرخانەی ژمارە ٤ی سەبتی ئەسناد و ئەملاك كە ئەمن بە غێرە رەسمی میرزای ئەو دەفتەر خانەیەی بووم واتە مونشی ئەو دەفتەرەی بووم، بە خزمەت شادرەوان كاك عەلی حەسەنیانی گەیشتم، پێم خۆش بوو لێرەدا ئەوەندە زیاد بكەم ئەو دەفتەر خانەیە كە جێگای نووسینی سەندە سەبتییەكان بوو و هەروەها جێگای ئاڵوگۆڕی مەعامەلە جۆراوجۆرەكان بوو ئەمنی بە زۆر كەس ناساندوو و زۆر كەسیشم لەوێوە ناسی. كاك سلێمانی چیرە رۆحی شاد بێ‌ كە چەند رۆژێك لەمەوپێش كۆچی دوایی كرد و ئەوكاتی بۆ خۆی لەزیندانی شادا بوو و پشتە ملە دەمناسی و لە رێگای براكانیەوە كاك حمەدەمینی چیرە و كاك قاسمی چیرە كە ماوەی نزیك بە ساڵێك لە زیندانی قەراغ دەریای ورمێ‌ بەندی و هاو زەنجیر بووین ناسیم، ئەمن هەرگیز بیرم لەوەی نەدەكردەوە كە رۆژێك لە رۆژان یەكتر دەبینینەوە ئەویش لە كوێ؟ لە شاخ و كێوەكان …

پاش پێكهاتنی حكوومەتی كۆماری ئیسلامی وخۆگرتنەوەی ئەو دەوڵەتە كە واریسی بیلافاسیلەی رێژیمی شای بوو بە تەواوی ئیمكاناتی جەنگیی ئەو رێژیمەی تەیار بوو خومەینی فتوای جیهادی دەركرد، قاڕنێ و قەڵاتان قەتڵ و عام كران، ئەوجار هێرشی ئەرتەش و پاسدار و بەسیج و تەنانەت خەڵكی شەخسی وەكوو لەشكرێكی بێ بە زەیی ئیشغاڵگەر هێرشی مەغۆل ئاسا و دڕندانەی خۆی بۆسەر شار و گوندەكانی كوردستان دەست پێكرد. 

فەرمانی جیهادی خومەینی لە ٢٨ ی گەلاوێژی ١٣٥٨دا سادر ببوو تەنانەت پێش دەرچوونی ئەو فەرمانەش حیزبی دێمۆكرات بە هەست كردن بە مەسئولییەت و خۆپاراستن لە شەڕ و خوێن رێژیی نێو شارەكان، بڕیاری پاشەكشەی تاكتیكیی خۆی دابوو، بەڵام ئەو كشانەوە تاكتیكیە كۆتایی پێ نەهات هاوڕێیانی ئێمە خەریكی گواستنەوەی كەلوپەلەكان و خۆڕاهێنان لە گەڵ وەزعەكە و بەرنامەرێژی بۆ بەرەنگاربوونەوە لە گەڵ شەڕی داسەپاو بوون، بەڵام جمهوری ئیسلامی كە لە هەڵویستی هێزە كوردستانییەكان كەڵكی خراپی وەرگرتبوو، بێ هەڵوێستە هێزەكانی خۆی رژاندە نێو هەموو نوختەكانی كوردستانەوە و خۆی گەیاندە جێگا حەساسەكانی نێوان سنووری ئێران و عیراق. دوژمن دەیهەویست ئەو جادە میحوەریانەی كەبە درێژایی سنوری عیراق و ئێرانێ دا راكێشراون بگرێتەوە و بەو شێوەیەی گەمارۆی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان بدات و ئەوەی بە رواڵەت بە پاكسازی نێوی دەبرد لە راستیدا كوشتاری تێكرایی جەماوەری بێتاوانی كوردستان بوو بەپێی قانونی جەنگەڵ، واتە وەكوو بۆخۆی دەیهەویست ئەنجامی دا و پیادەی بكات.

لە ئیدامەی ئەو سیاسەتە كارەسات خولقێنە و ستەمكارانەیەدا رۆژی ١٢ی مانگی شەشی ١٣٥٨ هێرشێكی دڕندانەی بۆ سەر میحوەری بێورێ و بێوران و كێلێ دەست پێكرد، لەو هێرشەدا زیانێكی زۆری گیانی و ماڵی بە خەڵكی گوند نشینەكانی ئەو دەڤەرە گەیاند و دێهاتەكان چۆڵ و نیوە چۆڵ بوون خەلكێكی زۆر ئاوارەی كوردستانی باشوور بوون . هەر لە ئیدامەی ئەو سیاسەتەیدا رۆژی ١٨ی مانگی شەشی ١٣٥٨هێزێكی گەورەی جمهوری ئیسلامی تەیار بە تۆپ و تانك و چەكی قورس و نیوە قورسی جۆراوجۆر لە ژێر پشتیوانیی هیلیكۆپتێرە تۆپدارەكاندا بە مەبەستی گرتنەوە و جێگیر بوون لە نوقتەی حەساس و ئیستراتیژیكیی میراوێ و ئاڵوەتان دا بە میحوەری سەردەشت پیرانشاردا ملی پێوە نا، بەڵام بە پێچەوانە لەگەڵ بەرەنگاری رووبەروو بوو ئێستا ئەو دەورانە تێپەڕ بووە و زۆر ناحەزە باسی تەقە و رەقە و لێك راكێشان بكرێ.

بەڵام لێرەدا لانی كەم وەك خۆم ناتوانم وەكو هێندێك كەس بە ئەنقەست قەڵەم بەسەر بەربەرەكانی ئەو رۆژەدا بكێشم و بۆخۆشم كارێكی وا بكەم كە هەستانەوە و بەربەرەكانیی ئەو رۆژە لە مێژووی حیزبدا دابەش بێتەوە یان لانیكەم وا كەمڕەنگ بكرێتەوە كە بایەخێكی مێژوویی پێوە نەمێنێ، كەسێكی جێگای باوەڕم بۆی گێڕامەوە كاتێك لە دانیشتنی دەفتەردا لە ئاشی پشتكاوێ باسی گرینگی رۆژی ١٨ی مانگی شەشی ١٣٥٨ی هەتاوی و هەروەها پێشنیاری تەشویق كرانی پێشمەرگەكانی بەشدار بووی حەرەكەتی ئەو رۆژەكرا یەكێك لەو قەڵەم بەدەستانە ئەو شێعرەی خوێندەوە: “گاە باشد كە كودكی نادان، بە غلت بر هدف زند تیری”، بەڵام ئیعترافی دۆست و دوژمنیش تەنانەت خەڵكی بێلایەنیش هەڵوێستی ئەم رۆژە یەكەمین بەربەركانی توند و گورج و بڕ بوو كە هێزەكانی جمهووری ئیسلامیی لەگەڵی بەرەروو بوون.

mela_hesan_shiweseli-wene-gewre

لێرەدا باسی جوزئیاتی ئەو پێك هەڵپڕژانە ناكەم، كورتی دەبڕینەوە هێزەكانی جمهووری ئیسلامیی شكستێكی گەورەیان خوارد، شكستێكی وا كە بۆ خۆشیان روویان نەبوو باسی بكەن، بەڵام بەسەد داخی گرانەوە لە ئاخر و ئوخری ئەو پێك هەڵپڕژانەدا هاوسەنگەری دڵسۆز و وەفادار و بەئەمەگ “مەلا عوسمانی یەزدان پەرەست” ناسراو بە “جەلال میراوەیی” لەبەر چاوی من ئەسیر كرا، سەرەڕای ئەو هەموو تێكشكانە، دوژمن ئەسیر كردنی جەلالی بەدەسكەوتێكی گەورە زانی ئەگەر بێنە سەر باری راستیش قۆڵبەست كردنی جەلال بۆ پاسدارەكان دەسكەوتێكی كەم نەبوو، دوژمن لەژێر ئاوری هێلی كۆپتێرە تۆپدارەكاندا بەسەر شۆڕی پاشەكشەی كرد، بریندارێكمان هەبوو هەر چەند برینەكەی زۆر نەبوو بەڵام خوێنرێژی دەكرد، تینویایەتی پشتی شكاندبووین بریندارەكە پەیتا پەیتا داوای ئاوی دەكرد، لەراستیدا بۆ خۆشم لەو توونیتر بووم، هیچ وەسیلەیەكی دەرمانی نەبوو لەو كاتەدا بێهروووزی كورد ئەحمەدی وەك فریشتە هەڵقوڵی، زۆر توند و تۆڵ و لاوم هاتە بەر چاو ئەمن ناوبراوم نەدەناسی بەشێوەی پڕ لەمەمنوونی رووم تێكرد و گوتم من دەبێ‌ سپاسی خۆت و سازمانەكەت بكەم پێموابوو كۆمەڵە یان چریكە، زەردە خەنەیەكی هاتێ‌ و لەوڵامدا گوتی: پێشمەرگەی حیزبم ناوم بێهرووزە، چاكم لەبیرە باڕوتێكی زۆرم چووبۆوە ناو گەروومەوە و بەتەوای ویشك هەڵاتبووم، ژانە سەرێكی زۆر توندم گرتبوو بەری چاوانم تاریك داهاتبوو، ئەسپرینێكی دامێ‌ بەڵام ئاوی لێ‌ نەبوو پێی قووت بدەم بێ‌ حەوسەلەی كردبووم، گوتم: تازە بە گەروومەوە نووسا و وەزعی زۆر خراپتر كردم، كاك بێهرووز بە مەست لەپشتمی دا و حەبەكە لەزارم دەرپەڕێوە ناوبراو لەلای مامۆستا هێمن و ئەوانەوە بە هاواری ئێمەوە هاتبوو.

مامۆستا هێمن و رەفیقەكانی زۆر دوور نەبوون كاك بێهرووز ئەو جێگایەی كە مامۆستا هێمن و هاوڕێیانی لێ‌ جێگیر ببوون بە ئێمە نیشان دا، بۆ خۆشی بەمەبەستی پەیدا كردنی وڵاغ بەجادەدا بەرە و گوندی “واوان” وەرێ‌ كەوت، نوختەی دەقیقی پێك هەڵپڕژانەكەی قەڵاتی هەمزەی بوو كە لە نێوان واون و تەنگی گرژاڵیدا قەراری گرتووە. تاریخی دەقیقی رۆژی شەهید كرانی جەلالی میراوەیی رۆژی ١٨ی مانگی شەشی ١٣٥٨ ـە كە هەڵە لەهێندێ‌ نووسراوەكاندا رۆژی ٢٤ی مانگی شەشی ١٣٥٨ دیاری كراوە، ئەمن و بریندارەكە وردە وردە بەرە و مام هێمن و هاوڕێیانی وەرێ‌ كەوتین هێندێكی سەروژێر و بەشێكیشی بەرە و ئەوان دەستە و هەورازبوو و رۆێشتین و تووشی كانیاوێكی نەبووین برسیایەتی و توونایەتی بڕستی لێ‌ بڕیبوون بە تایبەتی توونایەتی تەواوی هێز و توانای لێ‌ ئەستاندبووم هەورازەكە زۆر بڵیند نەبوو بەڵام وەسەر كەوتن بە وەزعییەتەی كە ئێمە هەمانبوو دژوار بوو، روێشتین تا نزیكی ئەو جێگایەی بووین كە مامۆستا هێمن و هاوڕێیانمان لەگەڵ دەزگا چاپ و كەلوپەلەكانی بەشێوەی كاتی لەو جێگایەدا بۆ حەسانەوە بارگە و بنەیان بەعەرزیدا دادابوو.

خەریك بوو “سیرە” هەڵدەگیرا ئێوارەیەكی تاریك و غەماوی بوو دە یان دوازدە رۆژێك لە هاووین مابوو، سەری كێوەكان سپی ببوو، وەرزە هاوینیەك وردە وردە لە دەروازەی پاییزێكی زەرد و غەمناك نزیك دەبۆوە، عەرز سریبۆوە جارجار پشۆ بایەكی تەواو فێنێك لەگەڵ هاشەی رووباری كەڵوێ‌ تێكەڵ دەبوو و لەلای رووبارەكەوە خۆی بەسەر و چاوی ئێمەدا دەكێشا خۆش و فێنێك بوو لەگەڵ هەموو هەناسەكان دەنگی جەلالم بە گوێ‌ دەگەیشت دەنگەكە تەواو دەبوو بەڵام دیسان لە گوێمدا دەزرینگایەوە ئەو دەنگە دەنگی مردن بوو، جار جارە دەبووە دەنگی ئازار و هاواری جەلالی كە ژێر جەزرەبەی پاسدارەكاندا دەیناڵاند و داوای بە فریا گەیشتنی دەكرد، لەبەر چاوی من هەموو شتێك مردبوو تارمایی مەرگ لە قەوارە و هەیولای جۆراوجۆردا خۆی بە رووح و هەست و چێژی مندا دەكێشا، ماوەیەك لەدوای ئەنگوتنی گەلاوێژدا كلوكە جوتیارەكان بە هەموو نەرمی و ناسكی شلكی خۆیانەوە لەعەرزی رەق و وشك دێنێ‌ دەرێ‌ و زۆر زوو هەڵدەپڕووكێن، لەبەر چاوی من جەلال یەكێك لەو كلوكە جوتیارانە بوو كە زۆر بێ‌ وەخت هەڵپڕووكابوو….

٢٣ی ئاوریلی ٢٠١٣

كۆتایی بەشی یەكەم

دابەزاندنی لەفایلی دەنگێیەوە بۆ تێكست: هێرش كەریمی

سەرچاوە: کوردستان مێدیا

{jcomments off}

ئاگاداریەان
مەلا حەسەن شیوەسەڵی
مەلا محەممەد جوانڕۆیی
ئارشیو