بڕیارێکی نوێی دادگای ناوچەی سۆلنا (Solna tingsrätt) دەردەخات کە چۆن کۆماری ئیسلامیی ئێران چالاکیی هەواڵگری لەسەر خاکی سوید ئەنجام دەدات. ئارڤین خۆشنوود دەنووسێت کە ئەم بڕیارە دەبێت ببێتە زەنگێکی ئاگادارکردنەوە بۆ حکومەت.
بۆ ماوەی چەندین ساڵ، کارمەندێکی فەرمانگەی کۆچی سوید (Migrationsverket) پەیوەندیی بەردەوامی لەگەڵ ئەفسەرێکی هەواڵگریی ئێرانی هەبووە، کە لە ژێر پەردەی دیپلۆماتکاریدا لە باڵیۆزخانەی ئێران لە ستۆکهۆڵم کاری دەکرد. بەپێی زانیارییەکانی دەزگای ئاسایشی سوید (Säkerhetspolisen) کە لە بڕیاری دادگاکەدا (٢٤-٠٦-٢٠٢٦) ڕەنگی داوەتەوە، کاتێک ئەو ئەفسەرە لە ساڵی ٢٠١٧دا ــ لەژێر بارودۆخێکی تەمومژاویدا ــ سویدی بەجێهێشت، پەیوەندییەکانی ئەو کارمەندە لەگەڵ بریکارێکی تری ئێرانی بەردەوام بوو کە دواتر لە ساڵی ٢٠٢٢دا لە وڵات دەرکرا. هەروەها بڕیارەکەی دادگا پشتڕاستی دەکاتەوە کە ئەو کارمەندە پەیوەندیی بەردەوامی لەگەڵ یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی گرووپی تاوانکاریی ”باندیدۆس” (Bandidos) هەبووە، کە لەو ڕێگەیەوە زانیاریی تایبەت دەربارەی چەندین هاووڵاتیی ئێرانی پێدراوە.
یۆرگن هۆڵملوند، پسپۆڕی کاروباری هەواڵگری لە زانکۆی بەرگریی نیشتمانی (Försvarshögskolan)، لە لێدوانێکدا بۆ کەناڵی TV4 ئاماژە بەوە دەکات کە پەیوەندیگرتنی ئەم کارمەندە لەگەڵ دەزگا هەواڵگرییەکە ڕێکەوت نەبووە، بەڵکو هەوڵێکی ئاراستەکراو بووە بۆ ڕاکێشان و بەکارهێنانی. ئەفسەرانی هەواڵگری بە شێوازێکی سیستماتیک کار دەکەن؛ ئەوان سەرەتا ئەو کەسانە دەستنیشان دەکەن کە دەستیان بە زانیارییە هەستیارەکان ڕادەگات، پاشان پەیوەندییان لەگەڵ دروست دەکەن و هانیان دەدەن بۆ هاوکاریکردن، تا لەو ڕێگەیەوە بەرژەوەندییەکانی دەوڵەتەکەی خۆیان بپارێزن.
ئەم کەیسەی فەرمانگەی کۆچ تاکە کەیس نییە، بەپێچەوانەوە، نموونەیەکی تری حاشاهەڵنەگرە لەسەر ئەوەی چۆن کۆماری ئیسلامی بە شێوەیەکی ڕێکخراو باڵیۆزخانە و نێردە دیپلۆماتییەکانی خۆی وەک بنکەیەک بۆ چالاکیی هەواڵگری بەکاردێنێت.
له وتارێکی توێژینەوەدا بە ناونیشانی ”کەڵکوەرگرتنی کۆماری ئیسلامیی ئێران لە دیپلۆماتکاران لە ئۆپەراسیۆنە هەواڵگری و تیرۆریستییەکانیدا دژی نەیاران؛ کەیسی ئەسەدوڵڵا ئەسەدی” (٢٠٢٤)، کە لەگەڵ ئەردەوان خۆشنوود نووسیومە، ئەوەمان خستووەتە ڕوو کە ڕژێمی ئێران لە مێژە باڵیۆزخانەکانی بۆ بەڕێوەبردنی ئۆپەراسیۆنە هەواڵگرییەکان بەکاردێنێت. نێردە دیپلۆماتییەکان بۆ چاودێریکردنی ئۆپۆزسیۆن، دۆزینەوەی خاڵە لاوازەکانی وڵاتی خانەخوێ، دروستکردنی تۆڕی سیخوڕی و تەنانەت لە هەندێک حاڵەتیشدا بۆ پشتگیریکردن یان پلاندانانی کردەوە تیرۆریستییەکان بەکاردەهێنرێن. کەیسی ئەسەدوڵڵا ئەسەدی ئەم ڕاستییە بە ڕوونی دەسەلمێنێت؛ ئەو لە کاتی کارکردنیدا وەک سکرتێری سێیەمی باڵیۆزخانەی ئێران لە ڤییەنا، سەرپەرشتیی پلانی تەقینەوەیەکی کرد دژی کۆبوونەوەیەکی گەورەی ئۆپۆزسیۆنی ئێران لە فەرەنسا لە ساڵی ٢٠١٨دا. ناوبراو کەرەستەی تەقەمەنی و ڕێنمایی پێویستی دابوو بەو کەسانەی کە بڕیار بوو هێرشەکە ئەنجام بدەن. بەو هۆیەوە لە ساڵی ٢٠٢١دا لە بەلجیکا سزای ٢٠ ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا، بەڵام دوو ساڵ دواتر لە پرۆسەی گۆڕینەوەی زیندانیاندا ئازادکرا و لە کاتی گەڕانەوەی بۆ ئێران وەک پاڵەوان پێشوازی لێکرا.
ئەوەی لە فەرامانگەی کۆچ ڕوویداوە پێویستە وەک زەنگێکی مەترسیی توند بۆ تەواوی کارگێڕی دەوڵەتی سوید سەیر بکرێت. ئەگەر کۆماری ئیسلامی توانیبێتی دزە بکاتە ناو فەرامانگەی کۆچ, هیچ هۆکارێک نییە بۆ ئەوەی پێمان وابێت دامەزراوەکانی تری سوید لەم دزەکردنە پارێزراون. هاوکات بەپێی زانیارییەکانی دەزگای ئاسایشی سوید، ڕژێمی ئێران هاوکاری لەگەڵ تۆڕە کۆمەڵایەتییە تاوانکارییەکان دەکات و لە ئێستادا لە سویددا زۆر چالاکە. ئەم مەترسییە نەک تەنها ڕووبەڕووی ئێرانییە تاراوگەنشینەکان دەبێتەوە، بەڵکو هەڕەشەیە بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانیی سوید و بەرژەوەندییەکانی جولەکە، ئیسرائیل و ئەمریکا لەم وڵاتەدا. بۆ نموونە، بەپێی بڕیارەکەی دادگا، ئەو کارمەندە تەنانەت ناوی فەرمانبەرێکی فەرمانگەی کۆچی ئاشکرا کردووە کە بڕیار بووە لە باڵیۆزخانەی سوید لە تاران دەستبەکاربێت.
لەسەر ئەم بنەمایە، پێویستە حکومەتی سوید بە شێوەیەکی بەرچاو ئامادەیی دیپلۆماتیی ڕژێمی ئێران لە وڵاتەکەدا کەم بکاتەوە و بیر لە دابەزاندنی ئاستی پێوەندییە دیپلۆماتییەکان بکاتەوە. هەر پۆستێکی دیپلۆماتی کە بۆ چالاکیی هەواڵگری بەکاربهێنرێت، لە ڕاستیدا سەرچاوەیەکی ئۆپەراسیۆنییە بۆ ڕژێم. کەمبوونەوەی ژمارەی نوێنەرانی ڕژێمی ئێران لە سوید، دەرفەتەکانیان بۆ ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی هەواڵگری سنووردار دەکات، و هاوکات زەمینەیەکی باشتر بۆ دەزگای ئاسایشی سوید دەڕەخسێنێت تا بتوانێت چاودێریی چالاکییەکانی باڵیۆزخانەکە بکات.
تا ئەو کاتەی کۆماری ئیسلامی بتوانێت نێردە دیپلۆماتییەکانی وەک بنکەیەک بۆ ئۆپەراسیۆنی هەواڵگری بەکاربهێنێت، دەرکردنی دیپلۆماتکار یان بریکارەکان بە شێوازی تاکەکەسی، هەرگیز وەک چارەسەرێکی بنەڕەتی بەس نبێت.
ئارڤین خۆشنوود
شارەزای کاروباری ئێران
وەرگێڕان بۆ کوردی، ساڵە نەڵۆسی
پوختەی بابەتەکە (Sammanfattning)
ناوەڕۆکی سەرەکی: بابەتەکە باسی دزەکردنی دەزگای هەواڵگریی ئێران دەکات بۆ ناو فەرامانگەی کۆچی سوید (Migrationsverket) لە ڕێگەی دیپلۆماتکارەکانیەوە لە ستۆکهۆڵم. بەپێی بڕیارێکی دادگای سۆلنا، کارمەندێکی ناوخۆیی فەرمانگەکە زانیاریی گرنگی داوە بە بریکارانی ئێران و سەرکردەیەکی تۆڕی تاوانکاریی ”باندیدۆس”.
ڕەهەندە مەترسیدارەکان: نووسەر ڕوونی دەکاتەوە کە ئەم کارە تەنها دژ بە ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی نییە، بەڵکو مەترسییە بۆ سەر ئاسایشی نیشتمانیی سوید و بەرژەوەندییەکانی وڵاتانی ڕۆژئاوا و هاووڵاتیانی جولەکە لە سوید.
پێشنیاری چارەسەر: نووسەر داوا دەکات حکومەتی سوید ئاستی پەیوەندییە دیپلۆماتییەکانی لەگەڵ تاران دابەزێنێت، چونکە دەرکردنی کەسەکان بە تەنیایی چارەسەری ڕێگری لە سیخوڕی ناکات.
سەرچاوەی دەقەکە (Källa)
بەڵگەی فەرمی: بڕیاری دادگای ناوچەی سۆلنا (Solna tingsrätt)، ڕێکەوتی ٢٤ی حوزەیرانی ٢٠٢٦.
خاوەن وتار: ئارڤین خۆشنوود (Arvin Khoshnood)، شارەزای کاروباری ئێران.
سەرچاوە ناوخۆییەکان: زانیارییەکانی دەزگای ئاسایشی سوید (Säpo) و شیکاریی یۆرگن هۆڵملوند (Jörgen Holmlund) لە کەناڵی TV4.
توێژینەوەی پشتگیری: وتاری زانستیی ( ئەردەوان خۆشنوود و ئارڤین خۆشنوود, ٢٠٢٤) سەبارەت بە دۆسیەی تیرۆریستیی ”ئەسەدوڵڵا ئەسەدی”.
لینکیی بابەت لە https://www.svd.se/a/Wv8kwj/arvin-khoshnood-ambassaden-i-sverige-bas-for-irans-spionage